Gemiadamları Mevzuatı Madde 45/5 Nedir?

Gemiadamlarının yeterlik yükseltmeleri ve mesleki kariyer planlamalarında deniz hizmeti süreleri kritik bir rol oynar. Türkiye’de bu süreler, Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği kapsamında düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 45. maddesinin 5. fıkrası, belirli eğitimleri tamamlayan gemiadamları için aranan deniz hizmeti süresine özel bir hüküm getirir.

Bu yazıda, Madde 45/5’in neyi düzenlediğini, kimleri kapsadığını ve uygulamadaki anlamını sade bir dille ele alıyoruz.

Madde 45/5’in Kapsamı

Madde 45/5; STCW Sözleşmesi ile uyumlu, belirli müfredatlara göre eğitim almış gemiadamlarının yeterlik yükseltmeleri (terfileri) için gerekli deniz hizmeti süresini düzenler.

Bu fıkraya göre;

• A‑II/3 (Güverte yeterlikleri) veya

• A‑III/1–10 (Makine yeterlikleri)

bölümleriyle uyumlu müfredat programlarına göre eğitim veren, en az ortaöğretim düzeyinde yetkilendirilmiş eğitim kurumlarından mezun olanlar için özel bir süre öngörülmüştür.

Hangi Yeterlikler İçin Geçerlidir?

Madde 45/5 kapsamında yer alan yeterlikler şunlardır:

• Sınırlı Kaptan

• Vardiya Zabiti

• Sınırlı Başmakinist

• Makine Zabiti

Bu yeterliklere terfi edebilmek için gerekli deniz hizmeti süresi 12 ay olarak belirlenmiştir.

Deniz Hizmeti Süresi Ne Anlama Gelir?

Deniz hizmeti; gemiadamının, ilgili yeterliğe uygun görevlerde fiilen gemide çalıştığı süreyi ifade eder. Bu süre;

• Gemi türü,

• Sefer bölgesi,

• Gemi tonajı ve

• Yapılan görev

gibi kriterlere uygun olmalıdır.

Madde 45/5 ile getirilen düzenleme, uygun eğitimi almış kişilerin daha kısa sürede terfi edebilmesini sağlayarak mesleki ilerlemeyi hızlandırmayı amaçlar.

Uygulamada Ne Sağlar?

Bu düzenlemenin gemiadamlarına sağladığı başlıca avantajlar:

• 🎓 Eğitimin karşılığını alma: Yetkilendirilmiş okullardan mezun olanlar için deniz hizmeti süresi düşürülmüştür.

• ⏱️ Daha hızlı kariyer ilerlemesi: 12 aylık deniz hizmeti ile terfi başvurusu yapılabilir.

• ⚖️ Standart ve net uygulama: Eğitim + deniz hizmeti dengesi net şekilde tanımlanmıştır.

Özellikle denizcilik fakülteleri ve yetkili meslek liselerinden mezun olanlar için bu madde büyük önem taşır.

Kimler Bu Hükümden Yararlanamaz?

Madde 45/5;

• Yetkisiz eğitim kurumlarından mezun olanları,

• STCW ile uyumlu müfredat dışındaki eğitimleri,

• İlgili yeterlik haricindeki başvuruları

kapsamaz. Bu durumda olanlar için genel deniz hizmeti süreleri uygulanır.

Sonuç

Gemiadamları Mevzuatı Madde 45/5, denizcilik eğitimi almış ve kariyerinde ilerlemek isteyen gemiadamları için önemli bir kolaylık sağlamaktadır. Doğru eğitim + doğru deniz hizmeti kombinasyonu ile 12 ay gibi nispeten kısa bir sürede yeterlik terfisi mümkün hale gelmektedir.

Terfi planlaması yaparken mutlaka:

• Mezun olunan okulun yetki durumunu,

• Eğitim müfredatının STCW uyumunu,

• Deniz hizmetinin uygunluğunu

kontrol etmek gerekir.

📌 Not: Mevzuat zaman içinde değişebileceğinden, başvuru öncesinde güncel yönetmelik ve idare duyuruları mutlaka incelenmelidir. Bu metin bir yönlendirici klavuz olarak kullanılamaz, bilgilendirme amaçlı yayımlanmıştır. Bu metine dayanarak başvurularda bulunmayınız. Bağlı olduğunuz liman başkanlıklarıyla görüşünüz.